Vape, a właściwie e-papieros, to urządzenie elektroniczne, które podgrzewa specjalny płyn – liquid, tworząc aerozol (mgiełkę), który użytkownik wdycha. W odróżnieniu od papierosa tradycyjnego, nie występuje tutaj proces spalania, co ma znaczenie dla powstawania toksycznych substancji. Skład liquidów do vape zwykle obejmuje glikol propylenowy, glicerynę roślinną, aromaty i nikotynę, lecz niektóre produkty mogą nie mieć nikotyny, co stanowi dużą różnicę względem papierosów konwencjonalnych. Z kolei papieros tradycyjny to zwinięty liść tytoniu z dodatkami i filtrem, który podczas palenia wydziela dym bogaty w szkodliwe substancje smoliste, tlenek węgla i duże ilości związków rakotwórczych.
Główne zagrożenie związane z używaniem papierosów to przewlekłe schorzenia płuc (POChP, rozedma), nowotwory (szczególnie płuc, gardła, jamy ustnej), choroby sercowo-naczyniowe (miażdżyca, nadciśnienie, zawały), zaburzenia płodności i ogólna degradacja stanu zdrowia. Przewlekłe palenie tradycyjnych papierosów skraca życie średnio o 10 lat!
Jeśli chodzi o vape, obecne badania sugerują, że stosowanie e papierosów wiąże się z mniejszą ekspozycją na substancje toksyczne, jednak używanie liquidów z nikotyną również nie jest obojętne. Nikotyna uzależnia, może negatywnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy, rozwój mózgu u młodzieży i podnosić ciśnienie tętnicze. Co ważne, długoterminowe konsekwencje regularnego stosowania vape nie są jeszcze w pełni poznane ze względu na krótki czas obserwacji epidemiologicznych.
Palacze tradycyjnych papierosów częściej zapadają na przewlekłe stany zapalne płuc, przewlekły kaszel, duszność czy nawet śmiertelne przewlekłe obturacyjne choroby płuc. Vape i e papieros również mogą powodować podrażnienia dróg oddechowych – szczególnie opary zawierające substancje drażniące, źle oczyszczone liquidy lub nadmierne nagrzewanie urządzenia, co powoduje powstanie związków typu formaldehyd. Stwierdzono również przypadki tzw. "EVALI" (uszkodzenie płuc związane z waporyzacją), jednak są one rzadkie i zwykle wynikają z użycia niewłaściwych liquidów, np. domowych mieszanek z dodatkiem witaminy E lub kannabinoidów.
Odpowiadając na często zadawane pytanie: co jest bardziej szkodliwe papieros czy e papieros należy zwrócić uwagę na kilka aspektów: Po pierwsze, wyłączenie procesu spalania tytoniu w e-papierosach eliminuje emisję najgroźniejszych kancerogenów i substancji smolistych. Po drugie, dostępne badania sugerują, że Vape i e papieros są mniej szkodliwe niż papierosy tradycyjne, ale na pewno nie są całkowicie wolne od zagrożeń. Po trzecie, dla osób nałogowo palących, przejście na e-papierosy może znacząco zredukować ryzyko zdrowotne, ale najlepszym wyborem zawsze pozostaje całkowite odstawienie nikotyny.
Podsumowanie: Zarówno vape, jak i papierosy, nie są wolne od szkodliwego wpływu na zdrowie, lecz wszystko wskazuje na to, że papierosy tradycyjne są źródłem większych i lepiej udokumentowanych zagrożeń. Ryzyko uzależnienia, powikłań i rozwoju chorób nowotworowych jest przy e papierosach niższe, ale nie zerowe.

Jeśli jesteś palaczem papierosów i nie jesteś gotowy na całkowitą rezygnację z nikotyny, rozważ przejście na vape, ale pamiętaj, aby wybierać tylko certyfikowane liquidy i unikać podejrzanych mieszanek. Jeśli korzystasz z vape – śledź badania naukowe i aktualności na temat produktu, który używasz. Najlepszym wyborem dla Twojego zdrowia jest jednak bezwzględne zaprzestanie używania produktów nikotynowych.
Warto również zauważyć, że palenie papierosów generuje nie tylko wpływ na zdrowie palacza, ale także szkodzi osobom w jego otoczeniu (bierne palenie). Vape generuje aerozol, a nie dym, którego szkodliwość dla otoczenia wydaje się mniejsza, lecz nie jest zerowa. Ponadto niedopałki papierosowe są istotnym problemem ekologicznym, a e-papierosy mogą przyczyniać się do problemu elektroodpadów, dlatego zaleca się ich odpowiednią utylizację.

